sonda

lubawka.info                                                                 Komentarze proszę przesyłać na : biuro@lubawka.info;
                                                                                                                                                         lub sms-y na: 791575803


Wypowiedzi na posiedzeniach Sejmu
Posiedzenie nr 92 w dniu 13-05-2015

Oświadczenia.

Poseł Henryk Kmiecik:

    Szanowny Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! W środkowej części Sudetów, w Górach Kruczych leży uroczo położona wieś Błażejów. Administracyjnie należy ona do gminy Lubawka w powiecie kamiennogórskim. Wieś rozciągnięta jest wzdłuż rzeki Zadrny, od doliny gór Leszczówka i Owczej Głowy aż do Chełmska Śląskiego, z którym od wieków jest ściśle związana.

    Historia powstania tej wsi sięga XIII w. Gdy pobliska Lubawka w XIII w. otrzymywała prawa miejskie, już wtedy wzmiankowano o istnieniu tej wsi.

    Przez ubiegłe stulecia Błażejów rozwijał się w miarę spokojnie, obok gospodarstw rolnych powstawały liczne warsztaty tkackie. Powiat kamiennogórski od dawien dawna słynny był z tkactwa, gdyż opierało się ono na dużych uprawach lnu, a len uprawiany był na tych ziemiach. O tym, jak dobrze rozwinięty był w tym czasie Błażejów, może świadczyć fakt, że posiadał on nawet własną gorzelnię i dwa młyny wodne.

    Przepływająca przez wieś rzeka Zadrna nie zawsze była w historii tej wsi sroga dla mieszkańców. Płynąca w niej woda pochodzi z górskich źródeł, więc jest czysta i bardzo dobrej jakości. Już kilkaset lat wcześniej docenili jakość tej wody cystersi, którzy założyli w okolicy stawy hodowlane zasilane wodami Zadrny, przez co ryby z tych stawów od wieków były smaczne i nie miały zapachu mułu jak ryby z nizin.

    W okresie powojennym władza ludowa sprzyjała mieszkańcom Błażejowa. Wyremontowano drogę powiatową biegnącą przez wieś i położono na niej asfalt. Jednakże dla mieszkańców wsi dobre czasy zakończyły się wraz   z upadkiem poprzedniego ustroju i dojściem do rządów nowych ekip. Efekty działań nowych, demokratycznych rządów nie miały sobie podobnych przez stulecia istnienia tej wioski, jak też całej okolicy. W pobliskim Chełmsku Śląskim i w Lubawce zniszczono cały funkcjonujący tam przemysł lekki, doprowadzono do upadku zakłady,        w których pracowali chłoporobotnicy mieszkający także w Błażejowie.

    Apatia ogarnęła mieszkańców wsi, gdyż po utracie miejsc pracy pojawiły się kłopoty ze zbyciem płodów rolnych, które były tam produkowane. W międzyczasie bowiem okazało się, że mamy nadprodukcję żywności. Bieda zaczęła zaglądać w oczy mieszkańcom Błażejowa. Wraz ze zmianami systemowymi w Polsce mieszkańcom przybył kolejny kłopot - zostały zlikwidowane lokalne spółki wodne. To właśnie spółki wodne         w terenie zajmowały się czyszczeniem rowów melioracyjnych i utrzymaniem rzeki w należytym stanie. Dbano     o dobry przepływ wody. To przez taką nową politykę kolejnych ekip rządzących, określaną w naszym kraju mianem ˝reforma˝, rzeka Zadrna stała się utrapieniem dla mieszkańców Błażejowa.

    Rzeka i rowy zamuliły się rumoszem nanoszonym przez wodę spływającą z gór po kolejnych silnych opadach. Woda systematycznie przelewa się z koryta rzeki i rowów na drogę, niszcząc jej nawierzchnię i wypłukując coraz większe dziury. Za stan drogi odpowiada Starostwo Powiatowe w Kamiennej Górze, które jest administratorem tej drogi.

    Po kolejnych powodziach, jakie dotykają powiat kamiennogórski, komisje różnego autoramentu sporządzają listy szkód i występują o pieniądze na likwidację szkód ze środków celowych przeznaczonych na usuwanie klęsk żywiołowych. Tak to przynajmniej powinno się odbywać, lecz w powiecie kamiennogórskim postępowano inaczej.

    W ubiegłej kadencji funkcję starosty pełniła Ewa Kocemba, notabene mieszkanka Lubawki. Zatem sprawa Błażejowa powinna być jej szczególnie bliska, lecz okazywało się, że dla niej bliższe było wykonywanie poleceń partyjnych. Występowała więc o środki na te drogi, które nie były poszkodowane w wyniku powodzi. Ewa Kocemba nigdy nie złożyła wniosku o środki na odbudowę m.in. drogi w Błażejowie. Nawet nie raczyła złożyć wniosku o środki z funduszu remontu dróg czy choćby z programu tzw. schetynówek. Przez całą swoją kadencję nie złożyła żadnego wniosku o środki z programów na remonty dróg powiatowych w powiecie kamiennogórskim. Złożyła natomiast wniosek o pieniądze na remont drogi, która położona jest w odległości 500-1000 m od najbliższej rzeki i nigdy nie znalazła się pod wodą. Złośliwi mówią, że nie musiała być zalana, gdyż miała ona inną zaletę. Tą drogą jeździ do domu i do Krzeszowa szefowa powiatowych struktur Platformy Obywatelskiej pani Iwona Krawczyk. (Poruszenie na sali)

    Dodatkowym smaczkiem, jeśli chodzi o tę sprawę, jest to (Dzwonek), że remontując drogę do Krzeszowa, wyremontowano odnogę tej drogi prowadzącą do domu pani Iwony Krawczyk (Poruszenie na sali), a pozostały 500-metrowy odcinek za domem pani Krawczyk prowadzący do szpitala wojewódzkiego pozostawiono dziurawy. Widać, jakie są standardy Platformy Obywatelskiej, gdzie wygodę partyjnego watażki przedkłada się nad bezpieczeństwo personelu i pacjentów tego szpitala. Mam tu zdjęcia drogi w Błażejowie, przysłane mi przez mieszkańców, którzy dedykują je Ewie Kocembie, aby zobaczyła, do czego doprowadziła poprzez swoje zaniedbania. Zawołam: Pani Kocemba, o takich dziurach marzą Szwajcarzy w swoich serach, ale mieszkańcy Błażejowa woleliby o nich w swojej drodze zapomnieć i więcej ich nie oglądać.

    Wysoka Izbo! Złożyłem interpelację w tej sprawie do pana Andrzeja Halickiego. Zobaczymy, czy ciężko przestraszeni wyborami prezydenckimi decydenci opamiętają się w końcu i przeznaczą środki na usunięcie szkód poczynionych przez żywioł na tej właśnie drodze. Dziękuję. (Oklaski)

 

                                                                              Wrocław, 21 listopada 2016 roku

 

 

 

 

WK.WR.40.32.2016.116

                                                                                         Pani

                                                                                         Ewa Kocemba

                                                                                         Burmistrz Miasta Lubawka

                                                                                         pl. Wolności 1

                                                                                         58-420 Lubawka

 

 

 

 

 

Regionalna Izba Obrachunkowa we Wrocławiu, działając na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z 7

października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (Dz.U. z 2016 r., poz. 561),

przeprowadziła w dniach od 5 lipca do 21 października 2016 r. kontrolę kompleksową gospodarki

finansowej Miasta i Gminy Lubawka. Ustalenia kontroli przedstawione zostały w protokole

podpisanym 21 października 2016 r. przez Burmistrza i Skarbnika Miasta i Gminy Lubawka.

W ramach kontroli kompleksowej gospodarki finansowej Miasta i Gminy Lubawka w okresie

od 7 do 20 października 2016 r., przeprowadzono kontrolę gospodarki finansowej Miejsko-Gminnego

Ośrodka Kultury w Lubawce. W oparciu o odrębny protokół dotyczący tej kontroli, do Dyrektora

MGOK wystosowano wystąpienie pokontrolne, przekazane Pani do wiadomości.

W trakcie bieżącej kontroli stwierdzono wystąpienie następujących nieprawidłowości i uchybień:

W zakresie sprawozdawczości

Organ podatkowy na podstawie decyzji nr Fn.2.3124.13.2014 z 27 listopada 2014 r. umorzył

zaległości za lata 2009-2013 w podatku od środków transportowych na kwotę 5.860 złotych. Wydając

powyższą decyzję organ podatkowy nie dokonał obliczenia oraz umorzenia odsetek karnych, co

stanowiło naruszenie przepisu art. 67a § 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa

(Dz.U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.). Powyższe skutkowało brakiem wykazania kwoty odsetek

w sprawozdaniu Rb-27S.

Stwierdzono ponadto, że w 2015 r. organ podatkowy wydał m.in. 2 decyzje w sprawie

umorzenia zaległości z tytułu podatku od nieruchomości wraz z odsetkami o numerach:

Fn.2.3120.16.2015 i Fn.2.3120.19.2015 na łączną kwotę 128.059 zł, z czego kwota odsetek wyniosła

4.051 złotych. Całą kwotę umorzonych zaległości podatkowych oraz odsetek wykazano

w sprawozdaniach Rb-PDP z wykonania dochodów podatkowych oraz Rb-27S z wykonania planu

dochodów budżetowych jako skutki z tytułu umorzenia zaległości z tytułu podatku od nieruchomości

(§ 0310), a nie w rozbiciu na kwotę główną 124.008 zł w (§ 0310) oraz 4.051 zł w (§ 0910). W 2015 r.

organ podatkowy wydał także decyzję Fn.2.3120.08.2015 w sprawie rozłożenia na raty zaległości

z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2010-2015 na łączną kwotę 736,60 zł oraz odsetek karnych

od powyższych zaległości w kwocie 504 złote. W sprawozdaniu Rb-27S za 2015 rok nie wykazano

1

kwoty 350 zł odsetek, których termin zapłaty przypadał od 25 stycznia do 25 lipca 2016 roku.

Powyższy stan rzeczy oznaczał, że sprawozdania Rb-PDP i Rb-27S za 2015 r. sporządzono

z naruszeniem przepisów § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Finansów z 16 stycznia 2014 r.

w sprawie sprawozdawczości budżetowej (Dz.U. poz. 119 ze zm.).

W zakresie dochodów budżetowych

Z grupy 25 podatników objętych kontrolą w przypadku 2 podatników o numerach kart: 01-930

oraz 01-5346, organ podatkowy nie dysponował aktualnymi informacjami podatkowymi składanymi

przez podatników. Pomimo braku aktualnych informacji organ podatkowy nie wzywał podatników do

składania wyjaśnień w sprawie przyczyn braku złożenia informacji o posiadanych gruntach rolnych,

co pozostawało w sprzeczności z przepisami art. 272 pkt 1 lit. a) oraz pkt 2 i 3, a także art. 274a § 1

ustawy z 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.).

Pomimo rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi w deklaracji podatkowej złożonej w 2015 r.

przez podatnika o numerze karty kontowej 07-31 oraz załączniku D-1/A do tej deklaracji organ

podatkowy nie wezwał podatnika do złożenia korekty deklaracji oraz nie podjął z urzędu działań

w celu poprawienia błędów w złożonej deklaracji. W deklaracji złożonej 15 lutego 2016 r. podatnik

dla przedmiotowej naczepy zastosował stawkę określoną w treści § 1 ust. 6 pkt 3 lit. b) uchwały nr

XI/84/15 Rady Miejskiej podczas gdy zgodnie z danymi wynikającymi z dowodu rejestracyjnego

winien zastosować stawkę określoną w treści § 1 ust. 6 pkt 3 lit. a) ww uchwały. Różnica pomiędzy

zastosowanymi stawkami wyniosła 256 zł, co oznacza, że kwota nadpłaty z tytuł raty I/2016 wyniosła

128 złotych. Organ podatkowy nie wezwał podatnika do złożenia korekty deklaracji oraz nie podjął

z urzędu działań w celu poprawienia błędów w złożonych deklaracjach, co pozostawało

w sprzeczności z przepisami art. 274 § 1 i 2 powołanej ustawy Ordynacja podatkowa.

W zakresie wydatków budżetowych

Listy płac (2 listy dotyczące wynagrodzenia za styczeń 2015 r. i za luty 2016 r., 18 list wypłat

nagród jubileuszowych i odpraw emerytalnych za lata 2014 – 2015) jako dowody księgowe nie

posiadały nadanego numeru identyfikacyjnego oraz wskazania sposobu ujęcia dowodu w księgach

rachunkowych (dekretacji), co było niezgodne z art. 21 ust. 1 pkt 1 i 6 ustawy z 29 września 1994 r.

o rachunkowości (Dz.U. z 2013 r., poz. 330 ze zm., obecnie obowiązujący Dz.U. z 2016 r. poz. 1047).

Ewidencja księgowa rozliczeń z radnymi z tytułu wypłaconych im diet była prowadzona

z wykorzystaniem konta 231 „Rozrachunki z tytułu wynagrodzeń”, zamiast konta 240 „Pozostałe

rozrachunki”, co naruszało zasady funkcjonowania tych kont określone w Zakładowym planie kont

oraz w załączniku nr 3 do rozporządzenia Ministra Finansów z 5 lipca 2010 r. w sprawie szczególnych

zasad rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu

terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych

2

funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami

Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2013 r., poz. 289 ze zm.).

W zakresie gospodarki nieruchomościami

W treści § 9 uchwał Rady Miejsko – Gminnej w Lubawce nr XXXVI/214/01 z 26 kwietnia

2001 r. w sprawie zasad sprzedaży lokali mieszkalnych będących w zasobach mienia komunalnego ze

zmianą wprowadzoną 28 października 2003 r. oraz nr XXV/152/98 z 17 kwietnia 1998 r. w sprawie

zasad sprzedaży nieruchomości stanowiących budynki i lokale użytkowe będących w zasobach mienia

komunalnego ze zmianą wprowadzoną 25 stycznia 2001 r., zawarto zapis dotyczący pobierania

zaliczek od przyszłych nabywców na poczet przygotowania lokali do sprzedaży, tj. na pokrycie

kosztów związanych z wykonaniem dokumentacji geodezyjnej i wyceną nieruchomości (w wysokości

odpowiednio 700 zł i 600 zł). W pięciu przypadkach bezprzetargowej sprzedaży lokali mieszkalnych

w latach 2013 – 2015 pobrano przed wszczęciem procedury sprzedaży zaliczki w kwocie 700 zł na

poczet kosztów przygotowania lokali do sprzedaży (na podstawie dyspozycji § 9 ww. uchwały nr

XXXVI/214/01), w jednym przypadku sprzedaży lokalu użytkowego pobrano zaliczkę w kwocie 600

zł (na podstawie § 9 ww. uchwały nr XXV/152/98). Powyższe naruszało dyspozycję art. 25 ust. 1 i 2

ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2015 r., poz.1774 ze zm).

Na arkuszach spisów z natury (inwentaryzacja w 2015 roku) nie umieszczono numeru

inwentarzowego spisywanych środków trwałych i pozostałych środków trwałych, a na niektórych

arkuszach spisu nie wpisano osoby materialnie odpowiedzialnej i osób obecnych przy spisie, co było

niezgodne z § 3 pkt 8 Instrukcji inwentaryzacyjnej wprowadzonej do stosowania zarządzeniem nr

145/2011 Burmistrza Miasta Lubawka z dnia 24 października 2011 roku.

Odpowiedzialność za ww. nieprawidłowości ponoszą: Burmistrz na podstawie art. 53 ust. 1

ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1870) oraz art. 4 ust. 5

powołanej ustawy o rachunkowości, Skarbnik na podstawie art. 54 ust. 1 powołanej ustawy

o finansach publicznych, a także podinspektor ds wymiaru podatków i opłat na podstawie zakresu

obowiązków.

WNIOSKI POKONTROLNE

Przedstawiając powyższe Pani Burmistrz, Regionalna Izba Obrachunkowa we Wrocławiu,

działając na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych, wnosi

o podjęcie skutecznych działań mających na celu wyeliminowanie stwierdzonych

nieprawidłowości oraz niedopuszczenie do ich ponownego wystąpienia w przyszłości, między

innymi poprzez realizację następujących wniosków:

1. Przestrzeganie przepisów ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz.U. z 2016 r., poz.

1047), w szczególności w zakresie zamieszczania na dowodach księgowych numeru

3

identyfikacyjnego oraz wskazania sposobu ujęcia dowodu w księgach rachunkowych

(dekretacji), stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 1 i 6 ustawy.

2. Przestrzeganie przepisów ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r.,

poz. 613 ze zm.), w szczególności w zakresie:

a) obowiązku ustalania i umarzania odsetek od umarzanych zaległości podatkowych,

stosownie do art. 67a § 2 ustawy,

b) wzywania podatników do składania informacji podatkowych oraz składnia wyjaśnień

w sprawie przyczyn ich niezłożenia lub nieprawidłowości w nich występujących, stosownie

do art. 272 pkt 1 lit. a) oraz pkt 2 i 3, a także art. 274a § 1 ustawy,

c) wzywania podatników do składania korekty błędnie sporządzonych deklaracji podatkowych

lub korygowania ich z urzędu, w zależności od charakteru i zakresu uchybień, stosownie do

art. 274 § 1 i 2 ustawy.

3. Sporządzanie sprawozdań Rb-PDP i Rb-27S zgodnie z przepisami § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia

Ministra Finansów z 16 stycznia 2014 r. w sprawie sprawozdawczości budżetowej (Dz.U.

z 2016 r., poz. 1015) oraz sporządzenie korekty sprawozdań Rb-27S i Rb-PDP za 2015 rok.

4. Wezwanie podatników o numerach kart: 01-930 oraz 01-5346 do złożenia aktualnych

informacjami podatkowych oraz poinformowanie Regionalnej Izby Obrachunkowej

o wynikach podjętych działań.

5. Wezwanie podatnika o numerze karty kontowej 07-31 do złożenia korekty deklaracji na podatek

od środków transportu za 2015 i 2016 rok, lub sporządzenie korekty tych deklaracji z urzędu

oraz poinformowanie Regionalnej Izby Obrachunkowej o wynikach (w tym finansowych)

podjętych działań.

6. Przestrzeganie zasad funkcjonowania kont określonych w obowiązującym w jednostce

Zakładowym planie kont oraz w załączniku nr 3 do rozporządzenia Ministra Finansów z 5 lipca

2010 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa,

budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych

zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek

budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2013 r.,

poz. 289 ze zm.), w szczególności w zakresie ewidencjonowania rozrachunków z tytułu diet

radnych na koncie 240 „Pozostałe rozrachunki”.

7. Przestrzeganie przepisów ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U.

z 2015 r., poz. 1774 ze zm.), a w szczególności:

a) zaniechania pobierania od nabywców nieruchomości zaliczek na poczet kosztów

przygotowania ich do sprzedaży, stosownie do art. 25 ust. 1 i 2 w związku z art. 23 ust. 1 pkt

2 ustawy,

b) podjęcie działań mających na celu doprowadzenie zapisów § 9 uchwał Rady Miejsko –

Gminnej w Lubawce nr XXXVI/214/01 z dnia 26 kwietnia 2001 r. w sprawie zasad

4

sprzedaży lokali mieszkalnych będących w zasobach mienia komunalnego ze zm. oraz nr

XXV/152/98 z dnia 17 kwietnia 1998 r. w sprawie zasad sprzedaży nieruchomości

stanowiących budynki i lokale użytkowe będących w zasobach mienia komunalnego ze zm.,

do zgodności z przepisami ustawy.

8. Umieszczanie numerów inwentarzowych oraz osób materialnie odpowiedzialnych i obecnych

przy spisie na arkuszach spisu z natury, stosownie do § 3 pkt 8 Instrukcji inwentaryzacyjnej

wprowadzonej do stosowania zarządzeniem nr 145/2011 Burmistrza Miasta Lubawka z dnia 24

października 2011 roku.

Regionalna Izba Obrachunkowa we Wrocławiu, stosownie do przepisów art. 9 ust. 3 i 4 ustawy

o regionalnych izbach obrachunkowych, oczekuje w terminie 30 dni od daty otrzymania

niniejszego wystąpienia pokontrolnego, informacji o wykonaniu przedstawionych wniosków lub

przyczynach ich niewykonania. Do wniosków zawartych w wystąpieniu pokontrolnym

przysługuje prawo zgłoszenia zastrzeżeń do kolegium Izby. Zastrzeżenia składa właściwy organ

jednostki kontrolowanej, w terminie 14 dni od daty otrzymania wystąpienia pokontrolnego, za

pośrednictwem Prezesa Izby. Podstawą zgłoszenia zastrzeżenia może być tylko zarzut

naruszenia prawa poprzez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie.

 

 

 

Do wiadomości:

Pani

Wanda Zabiegło

Przewodnicząca Rady Miejskiej w Lubawce

 

Warszawa, dnia 27 sierpnia 2015 r.

 

BAS-WAL-1772/15

 

 

Pan Poseł

Henryk Kmiecik

Klub Parlamentarny PSL

 

 

Opinia prawna

dotycząca rozpowszechniania przez posła

treści wygłoszonego przez siebie oświadczenia poselskiego

 

 

I.              Tezy opinii

 

  1. Oświadczenia poselskie wygłaszane na sali posiedzeń Sejmu są jawne. Wydrukowanie tekstów oświadczeń posła ze strony internetowej Sejmu i powieszenie ich w witrynie biura poselskiego stanowi rodzaj rozpowszechniania informacji publicznej, który nie podlega ograniczeniom.

  2. W sytuacji, gdy treść oświadczenia poselskiego „narusza prawa osób trzecich” w rozumieniu art. 105 ust. 1 zd. 2 Konstytucji, a więc np. dana osoba czuje się np. zniesławiona (w myśl art. 212 Kodeksu karnego) bądź uważa, że naruszono jej dobra osobiste (art. 23 Kodeksu cywilnego), poseł może zostać pociągnięty do odpowiedzialności sądowej (karnej bądź cywilnej) za zgodą Sejmu.

  3. Osoba, której nazwisko zostało umieszczone w oświadczeniu poselskim nie może stosować wobec posła gróźb, które spełniają znamiona groźby bezprawnej. Za działanie takie może zostać pociągnięta do odpowiedzialności karnej.

 

 

II.            Przedmiot opinii

 

Przedmiotem opinii jest analiza prawna następującej sytuacji: poseł ze strony internetowej Sejmu wydrukował dwa wygłoszone przez siebie oświadczenia i powiesił je w witrynie swojego biura poselskiego. Wymieniona w oświadczeniu osoba zażądała zdjęcia tekstów, przeprosin i wypłaty zadośćuczynienia. Jak podano w treści zlecenia, fakty wygłoszone w oświadczeniu są prawdziwe i były wielokrotnie poruszane w Internecie i na konferencji prasowej. Osoba ta nie zażądała przy tym usunięcia oświadczeń posła ze strony internetowej Sejmu. W związku z powyższym zadano pytania:

- czy wydrukowanie tekstów ze strony internetowej Sejmu, gdzie są one dostępną informacją dla wszystkich obywateli i zawieszenie ich w biurze poselskim stanowi naruszenie prawa?

- czy można żądać zdjęcia takich tekstów z biura poselskiego, przez co może to być odebrane jako cenzura nakładana na biuro poselskie?

- czy jest dopuszczalne zastraszenie posła karami za wygłoszone oświadczenia z mównicy sejmowej, gdy ujawnione informacje są prawdziwe, ale niewygodne dla osoby zainteresowanej chcącej ukryć takie fakty?

 

III.           Uzasadnienie prawne tez

 

1. Oświadczenia poselskie wygłaszane na sali posiedzeń Sejmu są co do zasady jawne. W odniesieniu do Sejmu zasada jawności jego posiedzeń wynika wprost z art. 113 Konstytucji. W piśmiennictwie wskazuje się, że zasada ta obejmuje ogólne dyrektywy takie jak:

- jawność debaty rozumiana jako prowadzenie obrad w trybie publicznym, jawność stawianych wniosków i przedłożeń, jawność głosowań czy jawność podejmowanych uchwał,

- jawność dokumentów stanowiących przedmiot obrad Sejmu rozumiana jako wymóg dostępności zewnętrznej do dokumentów i materiałów stanowiących przedmiot obrad i dostarczanych wszystkim posłom,

- następcza dostępność materiałów i dokumentów obrazujących przebieg obrad, w szczególności sprawozdań stenograficznych i druków sejmowych.

Zasada jawności posiedzeń Sejmu ma związek z wynikającym z art. 61 ust. 1 Konstytucji uprawnieniem obywateli do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej, które w szczególności obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu[1].

Normę konstytucyjną rozwija art. 172 regulaminu Sejmu. Określa on podstawowe formy realizacji zasady jawności, stwierdzając, że jawność posiedzeń Sejmu zapewnia się w szczególności poprzez:

- wcześniejsze informowanie opinii publicznej o posiedzeniach Sejmu,

- umożliwienie prasie, radiu i telewizji sporządzania sprawozdań z posiedzeń Sejmu,

- umożliwienie publiczności obserwowania obrad Sejmu z galerii w sali posiedzeń Sejmu, na zasadach określonych przez Marszałka Sejmu w przepisach porządkowych.

Należy zatem uznać, że wszelkie informacje, które zostaną upublicznione na posiedzeniach Sejmu, co do których nie uchwalono tajności obrad – są jawne. Ich dostępność nie jest w żaden sposób ograniczona ze względu na ochronę prywatności czy jakiekolwiek inne wartości. W opiniach BAS słusznie zauważono, że zasada jawności posiedzeń Sejmu jest tak szeroka, że obejmuje również gwarancję jawności dokumentów obrazujących przebieg obrad Sejmu w związku z czym jawność danych osób fizycznych w dokumentach tych zawartych nie może być traktowana jako naruszenie konstytucyjnych gwarancji ochrony prywatności[2].

Ustawą wykonawczą do art. 61 Konstytucji jest ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 782 ze zm.), zwana dalej: „udip”. Akt ten reguluje problematykę prawa do informacji publicznej w dwóch wymiarach – materialnoprawnym i proceduralnym.

W odniesieniu do Sejmu Konstytucja w art. 61 ust. 4 wprowadza szczególną regulację pozostawiając kwestie proceduralne związane z udzielaniem informacji publicznej do określenia przez regulamin Sejmu. Jednakże wszelkie materialnoprawne aspekty dostępu do informacji publicznej oceniać należy w świetle udip. Przepisy ustawowe w sferze materialnoprawnej w zasadzie konkretyzują art. 61 Konstytucji, definiując pojęcie informacji publicznej, doprecyzowując formy korzystania z prawa do tego rodzaju informacji, określając podmioty zobowiązane do jej udostępnienia, a także wprowadzając ograniczenia w korzystaniu z prawa do informacji.

Oświadczenie poselskie, o których mowa w treści zlecenia, należy uznać za informację publiczną w rozumieniu art. 1 udip. Informację tę Kancelaria Sejmu, zgodnie z Regulaminem Sejmu i Zarządzeniem Szefa Kancelarii Sejmu z dnia 6 marca 2006 r. w sprawie udostępniania informacji publicznej w Kancelarii Sejmu, udostępnia poprzez ogłaszanie dokumentów i innych informacji w Systemie Informacyjnym Sejmu na stronie internetowej www.sejm.gov.pl.

Wydrukowanie tekstów oświadczeń posła ze strony internetowej Sejmu i zawieszenie ich w biurze poselskim należy uznać za dalsze rozpowszechnianie dostępnej na stronach SIS, informacji publicznej, które nie podlega ograniczeniom. Jawność i powszechna dostępność oświadczeń wygłoszonych przez posła na sali plenarnej, w świetle powyżej przytoczonych przepisów Konstytucji, Regulaminu Sejmu i udip, nie może być kwestionowana. 

 

2. Odrębną kwestią jest odpowiedzialność posła za treści, które zawarł w wygłoszonym przez siebie oświadczeniu. W sytuacji, gdy treść oświadczenia „narusza prawa osób trzecich” w rozumieniu art. 105 ust. 1 zd. 2 Konstytucji, a więc np. dana osoba czuje się np. zniesławiona (w myśl art. 212 Kodeksu karnego) bądź uważa, że naruszono jej dobra osobiste (art. 23 Kodeksu cywilnego), poseł może zostać pociągnięty do odpowiedzialności sądowej (karnej bądź cywilnej) za zgodą Sejmu.

            Zgodnie z art. 105 ust. 1 Konstytucji: „Poseł nie może być pociągnięty do odpowiedzialności za swoja działalność wchodzącą w zakres sprawowania mandatu poselskiego ani w czasie jego trwania, ani po jego wygaśnięciu. Za taką działalność poseł odpowiada wyłącznie przed Sejmem a w przypadku naruszenia praw osób trzecich może być pociągnięty do odpowiedzialności sądowej tylko za zgodą Sejmu”. Również ustawa z dnia 6 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz.U. z 2011 r., Nr 7, poz. 29) w art. 6a stanowi, że: „Poseł lub senator, który, podejmując działania wchodzące w zakres sprawowania mandatu, narusza prawa osób trzecich, może być pociągnięty do odpowiedzialności sądowej tylko za zgodą Sejmu lub Senatu”.

Uznanie zatem, że analizowane działania posła mieszczą się w ramach wykonywania mandatu (wygłoszenie oświadczenia z trybuny sejmowej), nie oznacza jednak, że zawsze wykluczona jest jakakolwiek odpowiedzialność posła za te działania. Wprawdzie dopuszczenie odpowiedzialności jest tu wyjątkiem, ale obejmuje „naruszenie praw osób trzecich”.

Jeśli zainteresowana osoba uzna, iż treść oświadczenia posła wygłoszonego na sali posiedzeń naruszyła jej dobra osobiste lub stanowi pomówienie, to może wystąpić wobec posła na drogę prawną. Zarówno jednak wtedy, gdy będzie chodziło o ewentualne wszczęcie sprawy z powództwa cywilnego o ochronę dóbr osobistych, jak i zainicjowanie sprawy karnej z tytułu zniesławienia, zawsze ewentualne pociągnięcie posła do odpowiedzialności sądowej będzie wymagać wyrażenia zgody przez Sejm (tzw. uchylenia immunitetu).

Jeżeli przytoczone przez posła w oświadczeniu fakty są prawdziwe, to istnieje większe prawdopodobieństwo, że jego działanie nie zostanie ocenione jako naruszenie praw osób trzecich. Nie znaczy to jednak, że w każdym przypadku sama prawdziwość upublicznionych faktów decyduje o braku naruszenia prawa przez podmiot je rozpowszechniający. Należy bowiem zwrócić uwagę, że na przykład obiektywna prawdziwość faktów dotyczących czyjegoś życia prywatnego nie uprawnia jeszcze każdego podmiotu do podawania tych faktów do publicznej wiadomości i że działanie takie może być ocenione jako naruszenie dóbr osobistych.

 

3. Osoba, której nazwisko zostało umieszczone w oświadczeniu poselskim może podejmować kroki prawne przeciwko posłowi (w tym żądać zaniechania rozpowszechniania treści takiego oświadczenia, żądać zadośćuczynienia bądź odszkodowania od posła, jak też próbować wszcząć przeciwko niemu postępowanie karne czy też cywilne) jeżeli uważa, że działaniem tym naruszył on jej prawa. Nie może jednak stosować wobec posła gróźb, które spełniają znamiona groźby bezprawnej bądź groźby karalnej.

Na gruncie prawa karnego należy odróżnić dwa pojęcia: groźby karalnej i groźby bezprawnej. Groźba karalna – to termin na określenie czynu zabronionego uregulowanego w art. 190 § 1 kodeksu karnego, zwanego dalej „k.k.” w brzmieniu: Kto grozi innej osobie popełnieniem przestępstwa na jej szkodę lub szkodę osoby najbliższej, jeżeli groźba wzbudza w zagrożonym uzasadnioną obawę, że będzie spełniona, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. Groźba bezprawna jest natomiast pojęciem zdefiniowanym w art. 115 § 12 k.k. w następujący sposób: Groźbą bezprawną jest zarówno groźba, o której mowa w art. 190, jak i groźba spowodowania postępowania karnego lub rozgłoszenia wiadomości uwłaczającej czci zagrożonego lub jego osoby najbliższej; nie stanowi groźby zapowiedź spowodowania postępowania karnego, jeżeli ma ona jedynie na celu ochronę prawa naruszonego przestępstwem. Pojęcie to występuje w opisie znamion czynu zabronionego w kilkunastu przepisach k.k. Groźba bezprawna jako taka  nie stanowi natomiast odrębnego typu czynu zabronionego.

Powyższe oznacza, że formułowanie wobec posła gróźb pociągnięcia go do odpowiedzialności karnej za słowa zawarte w oświadczeniu poselskim nie może zostać zakwalifikowane jako przestępstwo określane jako groźba karalna (art. 190 k.k.). Podstawowym znamieniem tego czynu zabronionego jest bowiem zagrożenie popełnieniem przestępstwa, zaś sama zapowiedź pociągnięcia do odpowiedzialności karnej przestępstwa nie stanowi. Grożenie spowodowaniem postępowania karnego mieści się natomiast w definicji groźby bezprawnej z art. 115 § 12 k.k. (jeżeli groźba taka nie ma na celu jedynie ochrony prawa naruszonego przestępstwem). W związku tym, o ile samo zagrożenie spowodowaniem postępowania karnego przestępstwa nie stanowi, o tyle zachowanie takie stanowić może realizację jednego ze znamion tych czynów zabronionych, w opisie których występuje pojęcie groźby bezprawnej. Z punktu widzenia omawianego w tym punkcie zagadnienia, najbardziej prawdopodobne jest zrealizowanie przez osobę grążącą posłowi pociągnięciem go do odpowiedzialności karnej znamion przestępstwa z art. 191 k.k. lub art. 224 k.k.

Zgodnie z art. 191 § 1 k.k.: Kto stosuje przemoc wobec osoby lub groźbę bezprawną w celu zmuszenia innej osoby do określonego działania, zaniechania lub znoszenia, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3. Przepis art. 224 § 1 k.k. stanowi z kolei, że: Kto przemocą lub groźbą bezprawną wywiera wpływ na czynności urzędowe organu administracji rządowej, innego organu państwowego
lub samorządu terytorialnego, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3
.

 

Autor:

Ewa Wojnarska-Krajewska

radca prawny

w Biurze Analiz Sejmowych

 

 

 

 

Akceptowała:

p.o. Dyrektora Biura Analiz Sejmowych

 

 

Małgorzata Bajor-Stachańczyk

 

deskryptory bazy REX: informacja publiczna, poseł



[1] L. Garlicki, Uwaga 5 i 6 do art. 113 [w:] Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, pod red. L. Garlickiego, t. II, Warszawa 2000.

[2] W. Odrowąż-Sypniewski, Opinia prawna na temat zasad udostępniania stenogramów z zamkniętych posiedzeń komisji śledczej dokumentujących przebieg przesłuchań osób wezwanych do złożenia zeznań, Warszawa, 10 listopada 2009 r., BAS-WAUiP-2203/09.

=====================================================================================
Ekspertyza w sprawie stanu murawy stadionu w Lubawce.
======================================================================================
KARTA GWARANCYJNA DLA STADIONU W LUBAWCE
Copyright Nazwa.pl